RESTAURATIEDOSSIER SINT-CATHARINAKERK ZUURBEMDE

Licht aan het eind van de tunnel…

 

Restauratie Sacramentstoren
De Sint-Catharinakerk van Zuurbemde staat bekend om haar eeuwenoude Sacramentstoren (anno 1555). De restauratie- en conservatiewerkzaamheden aan dit kunstwerk werden in december 2004 afgerond. De werken hebben 61.298 euro gekost en werden bekostigd door de Vlaamse overheid, de provincie Vlaams-Brabant, het gemeentebestuur en de kerkfabriek. Er werd destijds 12 jaar lang geijverd voor de restauratie van het prachtstuk van de hand van Cornelis Floris De Vriendt, een Vlaams beeldhouwer, architect en ontwerper van wereldniveau.

Restauratie kerk
Na het restauratieproject van de Sacramentstoren waren gemeentebestuur en kerkfabriek het in 2004 eens om te starten met het totaaldossier van de beschermde kerk. Er werd een architect aangesteld, die het project op de rails moest zetten. In 2007 werd een “Gebrekenanalyse” opgeleverd; in 2011 een “Bouwhistorisch vooronderzoek” en een “Vooronderzoek van glasramen”. Regelmatig werd er door de architect teruggekoppeld naar de dienst Onroerend Erfgoed (Vlaamse Overheid).
Eind 2012 meldde de architect dat hij de opdracht stopzette, omwille van een carrièrewissel. In 2014 stelde het gemeentebestuur een nieuw architectenbureau (DFM Architectural Office uit Tongeren) aan om het restauratiedossier van de kerk te begeleiden.

Kerkenbeleidsplan
In het voorjaar van 2018 lanceerden het Centraal Kerkbestuur en de lokale kerkfabrieken het “Kerkenbeleidsplan Glabbeek”. Het plan kreeg het akkoord van bisdom, gemeente en Vlaamse Overheid. Hierin kreeg de kerk van Kapellen de zondagseucharistieviering toegewezen en de andere kerken (waaronder Zuurbemde) bleven hun kerkelijke functie behouden (doopvieringen, huwelijken en uitvaartplechtigheden).
Dit Kerkenbeleidsplan is volgens het Vlaamse Onroerend-erfgoeddecreet (2015) verplicht voor alle beschermde kerken (waaronder Zuurbemde), die subsidies willen aanvragen voor het beheer en onderhoud van de kerkelijke infrastructuur.

Beheersplan
In augustus ’18 kreeg architectenbureau DFM de opdracht om het “Beheersplan” op te stellen in het kader van de toekomstige restauratie van de beschermde kerk van Zuurbemde. Dit plan is ook weer een voorwaarde van de Vlaamse Overheid om de maximale overheidssubsidiëring voor restauratie van een beschermde kerk te ontvangen. Dit plan geeft een beeld van de maatregelen die binnen een termijn van 20 jaar genomen moeten worden om het monument goed te beheren en te behouden voor de toekomst.

Begin november ’18 keurde het Vlaams agentschap Onroerend Erfgoed de premie goed voor de opmaak van dit beheersplan. Hiermee wordt 80% oftewel 7.040 euro van de kostprijs betaald.
Ondertussen werd het beheersplan door DFM ingediend vóór 31/12/2018 bij Onroerend Erfgoed en gaf deze laatste het document haar goedkeuring. Door deze goedkeuring worden de restauratiewerkzaamheden aan de kerk van Zuurbemde nog gesubsidieerd aan 80% ipv de ondertussen vastgelegde 60%.

Restauratiedossier
In de voorbije jaren werkte architectenbureau DFM natuurlijk ook intensief verder aan het eigenlijke restauratiedossier van de beschermde Sint-Catharinakerk en de eveneens beschermde kerkhofmuur.
In december 2018 werden de restauratiekosten van de kerk geraamd op 436.773,99 euro. De kosten aan de kerkhofmuur werden geschat op 73.851,97 euro (bedragen btw inclusief). De subsidie zal 80% van de kosten dekken, de overige 20% wordt door de gemeente en de kerkfabriek bekostigd.

Met de geraamde bedragen worden een hele resem werken bekostigd, waaronder: een nieuw natuurleien dak, loden slabben vervangen, regenafvoersysteem vervangen, vervanging van de galmborden in de toren, herstelling van dakkapellen, plaatsen van een duivenweringssysteem, herstellingen van glas-in-loodramen, herstellen en terugplaatsen van het torenkruis en de haan, bestaande voegen uitkappen en terug opvoegen, bakstenen vervangen/vastzetten, herstellen van scheuren, afstomen van de gevels, vervangen van Gobertangesteen (bovenzijde en onderzijde plint), vervangen van Kwartsiet (dorpels en rondom glaswerk), behandeling muren tegen onkruid en mossen, vervanging van kroonlijstbekleding en kepers, aangetast hout polymeerchemisch behandelen, houtwormbestrijding, …

Het restauratiedossier werd in tussentijd ook ingediend en goedgekeurd door Onroerend Erfgoed. Het dossier staat nu op de wachtlijst. Het is niet duidelijk wanneer de premie zal toegekend worden en de werken mogen starten. Maar omwille van de lange wachtlijst wordt er rekening gehouden met verschillende jaren; er wordt door bronnen binnen Onroerend Erfgoed gemeld dat het tot zes jaar kan duren.

Het is belangrijk om -in afwachting van de restauratie- verdere schade te voorkomen en maximaal in te zetten op onderhoud. Zo zal er binnenkort gestart worden met de renovatie van de kerkdeur, waar 80% subsidie werd voor toegekend.

Advertenties

RESTAURATIE PROCESSIEVAANDELS WEVER TOT EEN GOED EINDE GEBRACHT

Glabbeekse kerkfabrieken nemen taak om erfgoed te conserveren ernstig

De drie vaandels van de Mariaprocessie (Heinkensberg, 15 augustus) waren in zeer slechte staat. Eeuwenlang gaan deze vaandels mee in de processie en het is geen geheim dat het dragen van zo’n vaandel geen sinecure is. Men heeft heel wat mankracht nodig om ze recht te houden en vooral als er de wind in staat, zijn het echt zeilen van een boot. Het hoeft dan ook geen betoog dat de tand des tijds en de handelingen van sterke mannenhanden veel schade hadden aangericht. Het zijn nochtans juweeltjes van vakmankunst met goud borduursel. En ook al zijn de schilderijen die erop staan (Heilig Sacrament, Heilige Familie en Sint-Antonius) niet van de hand van een bekend schilder, toch mogen ze gezien worden. Al jaren wou de kerkfabriek deze vaandels laten restaureren/conserveren, maar er was altijd iets dat budgettair nog dringender was.

Er was gepland om in 2018 de vaandels te restaureren. Bij navraag bij verschillende ateliers bleek al snel dat ofwel de opdracht niet aanvaard werd of veel, veel te duur was voor vaandels die slechts één keer per jaar het daglicht zien. Er werd uiteindelijk gekozen om de conservatieopdracht toe te kennen aan het huis Cuelenaere uit Sint-Laureins (Oost-Vlaanderen). Het achterdoek werd vernieuwd, het originele voordoek hersteld, het schilderij gereinigd en goud borduursel waar mogelijk vervangen.

De vaandels zijn nu terug voor jaren ‘zichtbaar’ en zullen hun plaats opnieuw innemen in de processie op 15 augustus en de Mariale Ommegang in 2022.

INWIJDING VAN MARIABEELD ONZE-LIEVE-VROUW GEBOORTE

Op zondag 3 februari ‘19 werd het gerestaureerde Mariabeeld O.-L.-V. Geboorte en kindje Jezus ingewijd tijdens de eucharistieviering. Het gaat om een met zijde en fluweel gekleed beeld, uit de periode 1901-1950. De buste is negentiende eeuws.

Pastoor Luc ging voor in de viering bijgestaan door de misdienaars en parochiale medewerkers. Het zangkoor zorgde voor de muzikale opluistering met o.a. het gekende ‘Lieve Vrouwke van ons land’.
Een sfeervolle eucharistieviering waarin ook mevrouw Dorothy Rimanque aanwezig was. Zij heeft met veel kennis en zorg werk verricht om dit resultaat te bekomen.
De oorspronkelijke mantel werd destijds nog vernieuwd door Mia Vanhellemont, omdat deze helemaal stuk was.
Paul Tweepenninckx, lid van de kerkraad van Kapellen, nam het initiatief om het beeld te laten restaureren. Zorg dragen en het in stand houden van het patrimonium is één van de taken van de kerkraad.
Micheline Bruyninckx, onze vaste bloemschikster voor de zondagskerk, creëerde weer een prachtig bloemstuk, geplaatst aan de voet van het gerestaureerde Mariabeeld en kindje Jezus.

Na de viering werd een drankje aangeboden waardoor heel wat gelovigen nog wat hebben nagepraat en terecht fier en vol lof waren over de restauratie en inwijding.

Er zijn tevens nieuwe noveenkaarsen verkrijgbaar aan 3,50 euro, die ter plaatse of thuis gebrand kunnen worden, met daarop de afbeelding van het prachtige O.-L.-V. Geboortebeeld.

DE KOGEL IS DOOR DE KERK: KERK LUBBEEK KRIJGT WELVERDIENDE RESTAURATIE

KerkLubbeekSint-MartinusGeen enkele kerkbezoeker is het de voorbije jaren ontgaan … zelfs de cafégangers hebben een uitvlucht om niet tijdig naar huis te gaan … onze kerk in Lubbeek Sint-Martinus is in slechte staat en aan dringende restauratie toe. De stenen aan de buitenkant hebben vorstschade, de goten zijn versleten, sommige wijzerplaten staan stil, er hangen beschermdoeken om vallende pleister op te vangen en op sommige plaatsen komt er water binnen.

De kerkfabriek heeft enkele jaren terug een restauratiedossier opgestart. Het oorspronkelijke dossier hebben we grondig moeten bijsturen na opmerkingen van Onroerend Erfgoed en de schadegevallen aan het dak. Er werd een extra bouwvergunning voor omgevingswerken aangevraagd.

De kerk is geklasseerd. Een belangrijke gesprekspartner in dit dossier is de dienst Onroerend Erfgoed, die nauwgezet toeziet op de inhoud van het restauratiedossier en de goedkeuring geeft voor de subsidie van de Vlaamse Overheid. Elke aanpassing moet grondig overlegd worden en met de juiste materialen gepland. De Vlaamse Overheid komt tussen voor 80 % van de subsidieerbare kosten of zo’n 60 % van de totale kosten (niet alle werken zijn subsidieerbaar).

De tweede gesprekspartner is de gemeente Lubbeek, die tussenkomt voor 10 % van het subsidieerbaar bedrag. En de derde gesprekspartner, de kerkfabriek Lubbeek Sint-Martinus betaalt het resterende bedrag en de niet subsidieerbare werken, zo’n 30 % van het totale aanbestedingsbedrag.

Het voorbije jaar hebben de architecte en de kerkfabriek hard gewerkt om de plannen en het volledige aanbestedingsdossier uit te werken. Alle partijen hebben de voorbije maanden hun akkoord gegeven: de Kerkfabriek in oktober 2017, Onroerend Erfgoed in november 2017 en het schepencollege en gemeenteraad in december 2017.

In een eerste fase zal de renovatie van de buitenkant plaatsvinden en in een volgende fase (na overleg met alle betrokken diensten) de binnenkant van de kerk. Voor de eerste fase zijn we klaar voor de aanbesteding.

We krijgen de komende maanden offertes van geïnteresseerde aannemers binnen. Het is een openbare aanbesteding, de offertes moeten zorgvuldig vergeleken worden. De aannemers worden gescreend op ervaring, kwaliteit en natuurlijk de kostprijs.

Afhankelijk van de planning van de aannemer hopen we de werken deze zomer aan te vatten. We starten met de klokkentoren en gaan verder met de daken aan de zijkanten. De kerk zal een hele tijd in de steigers staan. De werken kunnen tot anderhalf jaar in beslag nemen.

De werken omvatten naast de dak- en gevelwerken, de technische installaties en omgevingswerken. De dakwerken omvatten het herstellen van het dakhout, het vernieuwen van de natuurleien, het vernieuwen van de regenwaterafvoeren en het versterken van de houten plafondstructuur.
De gevelrestauratiewerken omvatten de stoomreiniging, het gedeeltelijk verharden van het baksteenparament en het opvoegen van alle gevels, de restauratie van het buitenschrijnwerk en glas in loodwerken.

Binnen in het gebouw gebeuren aanpassingswerken aan de toegangen in de toren, herinrichting van de stookplaats en installatie van een toilet, brandwerende compartimentering van de stookplaats,
installatie van gas- en branddetectoren, aanpassen van de elektrische installatie en verlichting op zolder.

De omgevingswerken zijn het aanpassen van de riolering en de buitenaanleg : de kerkhofmuur, buitentrappen en kasseiwerk en natuurlijk een betere toegankelijkheid voor minder mobiele bezoekers.

Voor meer informatie kan je steeds terecht bij Marc Bracquiné of een lid van de kerkfabriek.

Sint-Catharinakerk Zuurbemde in de steigers

Onlangs werd er een groot lek ontdekt in de dakgoot (straatkant Zuurbemde) van de -als monument beschermde- Sint-Catharinakerk. Door deze opening sijpelde er water in de muren van het gebouw. Ondertussen zien de Zuurbemdenaars dat er naarstig gewerkt wordt om het lek te dichten. De intergemeentelijke vereniging IGO Leuven werd door het kerkbestuur onder de arm genomen om het probleem op te lossen. Net vóór Allerheiligen zette de ploeg van IGO de stelling naast de kerk recht om o.a. een nieuwe zinken bakgoot te plaatsen en om het ingerot hout onder de goot en onder de leien te vervangen. We vrezen echter dat dit maar een begin is van nog andere dakproblemen. Want op het plafond in de kerk zijn duidelijke tekenen van nog waterinsijpeling.

In 2004 werd de sacramentstoren uit 1555 gerestaureerd. Ook de kerk wacht reeds jaren op de hoognodige restauratiewerkzaamheden. We hopen dat hier spoedig werk van gemaakt zal worden om dit pareltje van Glabbeeks erfgoed niet in verder verval te laten komen.