RESTAURATIEDOSSIER SINT-CATHARINAKERK ZUURBEMDE

Licht aan het eind van de tunnel…

 

Restauratie Sacramentstoren
De Sint-Catharinakerk van Zuurbemde staat bekend om haar eeuwenoude Sacramentstoren (anno 1555). De restauratie- en conservatiewerkzaamheden aan dit kunstwerk werden in december 2004 afgerond. De werken hebben 61.298 euro gekost en werden bekostigd door de Vlaamse overheid, de provincie Vlaams-Brabant, het gemeentebestuur en de kerkfabriek. Er werd destijds 12 jaar lang geijverd voor de restauratie van het prachtstuk van de hand van Cornelis Floris De Vriendt, een Vlaams beeldhouwer, architect en ontwerper van wereldniveau.

Restauratie kerk
Na het restauratieproject van de Sacramentstoren waren gemeentebestuur en kerkfabriek het in 2004 eens om te starten met het totaaldossier van de beschermde kerk. Er werd een architect aangesteld, die het project op de rails moest zetten. In 2007 werd een “Gebrekenanalyse” opgeleverd; in 2011 een “Bouwhistorisch vooronderzoek” en een “Vooronderzoek van glasramen”. Regelmatig werd er door de architect teruggekoppeld naar de dienst Onroerend Erfgoed (Vlaamse Overheid).
Eind 2012 meldde de architect dat hij de opdracht stopzette, omwille van een carrièrewissel. In 2014 stelde het gemeentebestuur een nieuw architectenbureau (DFM Architectural Office uit Tongeren) aan om het restauratiedossier van de kerk te begeleiden.

Kerkenbeleidsplan
In het voorjaar van 2018 lanceerden het Centraal Kerkbestuur en de lokale kerkfabrieken het “Kerkenbeleidsplan Glabbeek”. Het plan kreeg het akkoord van bisdom, gemeente en Vlaamse Overheid. Hierin kreeg de kerk van Kapellen de zondagseucharistieviering toegewezen en de andere kerken (waaronder Zuurbemde) bleven hun kerkelijke functie behouden (doopvieringen, huwelijken en uitvaartplechtigheden).
Dit Kerkenbeleidsplan is volgens het Vlaamse Onroerend-erfgoeddecreet (2015) verplicht voor alle beschermde kerken (waaronder Zuurbemde), die subsidies willen aanvragen voor het beheer en onderhoud van de kerkelijke infrastructuur.

Beheersplan
In augustus ’18 kreeg architectenbureau DFM de opdracht om het “Beheersplan” op te stellen in het kader van de toekomstige restauratie van de beschermde kerk van Zuurbemde. Dit plan is ook weer een voorwaarde van de Vlaamse Overheid om de maximale overheidssubsidiëring voor restauratie van een beschermde kerk te ontvangen. Dit plan geeft een beeld van de maatregelen die binnen een termijn van 20 jaar genomen moeten worden om het monument goed te beheren en te behouden voor de toekomst.

Begin november ’18 keurde het Vlaams agentschap Onroerend Erfgoed de premie goed voor de opmaak van dit beheersplan. Hiermee wordt 80% oftewel 7.040 euro van de kostprijs betaald.
Ondertussen werd het beheersplan door DFM ingediend vóór 31/12/2018 bij Onroerend Erfgoed en gaf deze laatste het document haar goedkeuring. Door deze goedkeuring worden de restauratiewerkzaamheden aan de kerk van Zuurbemde nog gesubsidieerd aan 80% ipv de ondertussen vastgelegde 60%.

Restauratiedossier
In de voorbije jaren werkte architectenbureau DFM natuurlijk ook intensief verder aan het eigenlijke restauratiedossier van de beschermde Sint-Catharinakerk en de eveneens beschermde kerkhofmuur.
In december 2018 werden de restauratiekosten van de kerk geraamd op 436.773,99 euro. De kosten aan de kerkhofmuur werden geschat op 73.851,97 euro (bedragen btw inclusief). De subsidie zal 80% van de kosten dekken, de overige 20% wordt door de gemeente en de kerkfabriek bekostigd.

Met de geraamde bedragen worden een hele resem werken bekostigd, waaronder: een nieuw natuurleien dak, loden slabben vervangen, regenafvoersysteem vervangen, vervanging van de galmborden in de toren, herstelling van dakkapellen, plaatsen van een duivenweringssysteem, herstellingen van glas-in-loodramen, herstellen en terugplaatsen van het torenkruis en de haan, bestaande voegen uitkappen en terug opvoegen, bakstenen vervangen/vastzetten, herstellen van scheuren, afstomen van de gevels, vervangen van Gobertangesteen (bovenzijde en onderzijde plint), vervangen van Kwartsiet (dorpels en rondom glaswerk), behandeling muren tegen onkruid en mossen, vervanging van kroonlijstbekleding en kepers, aangetast hout polymeerchemisch behandelen, houtwormbestrijding, …

Het restauratiedossier werd in tussentijd ook ingediend en goedgekeurd door Onroerend Erfgoed. Het dossier staat nu op de wachtlijst. Het is niet duidelijk wanneer de premie zal toegekend worden en de werken mogen starten. Maar omwille van de lange wachtlijst wordt er rekening gehouden met verschillende jaren; er wordt door bronnen binnen Onroerend Erfgoed gemeld dat het tot zes jaar kan duren.

Het is belangrijk om -in afwachting van de restauratie- verdere schade te voorkomen en maximaal in te zetten op onderhoud. Zo zal er binnenkort gestart worden met de renovatie van de kerkdeur, waar 80% subsidie werd voor toegekend.

Advertenties

ZWITSERSE PROF BRENGT BEZOEK AAN SACRAMENTSTOREN

DSC_0003 -aangepastOp zaterdag 29 juli brachten professor emeritus Felix Thürlemann en zijn echtgenote Barbara Basting een bezoek aan de sacramentstoren in de Sint-Catharinakerk van Zuurbemde. Hij is kunsthistoricus, zij is hoofd van de cel Beeldende Kunsten van de Zwitserse stad Zürich.
Professor Thürlemann heeft een sterke interesse voor de Vlaamse en internationaal zeer invloedrijke kunstenaar Cornelis Floris de Vriendt (1514-1575). De prachtige sacramentstoren (1557) uit Zuurbemde is van de hand van deze Antwerpse beeldhouwer, architect en ontwerper.
Het sympathieke koppel was zichtbaar ingenomen over de kwaliteit van het sacramentstoren in het kleine Zuurbemde.

Ook interesse in een bezoek aan de Sint-Catharinakerk en haar sacramentstoren… geef een seintje op gert.janssens@kerk-lubbeekglabbeek.be!

DUITSE BEZETTER FOTOGRAFEERDE SACRAMENTSTOREN ZUURBEMDE

Tijdens de laatste twee jaar van Wereldoorlog I reisde een dertigtal Duitse kunsthistorici, fotografen en architecten doorheen ons land om de belangrijkste monumenten op beeld vast te leggen. Ze fotografeerden meer dan 10.000 kerken, begijnhoven, kastelen, herenwoningen, publieke monumenten, interieurs en kunstwerken.

Tien jaar na de oorlog kocht de Belgische staat de originele negatieven -allemaal op glasplaten- aan. Sindsdien bewaart het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium (KIK) in Brussel ze. De afgelopen drie jaar werd de collectie bestudeerd en werden alle negatieven gedigitaliseerd.

Voor Glabbeek zijn de enige beelden die door de Duitse Bezetter werden vastgelegd, die van de waardevolle Sacramentstoren in de Sint-Catharinakerk van Zuurbemde.

In het Warandepark in Brussel loopt nog tot en met 17 september ’17 de openluchttentoonstelling “De Duitse negatieven (1917-1918)”. Die brengt een selectie van foto’s die de Duitsers hebben genomen.

De tentoonstelling is gratis toegankelijk.
Meer info op http://www.kikirpa.be

SACRAMENTSTOREN ZUURBEMDE

De Sacramentstoren, van de hand van de 16de eeuwse Vlaamse topkunstenaar Cornelis Floris de Vriendt, in de Kerk Zuurbemde krijgt regelmatig bezoek van geïnteresseerden. Zo ook vandaag: sympathieke mensen uit Bierbeek en Brugge.

Heb jij de Zuurbemdse Sacramentstoren al met eigen ogen gezien? Interesse? Laat iets weten aan gert.janssens@kerk-lubbeekglabbeek.be.

Meer info op nl.wikipedia.org/wiki/Sacramentstoren_(Zuurbemde)